Aeneas en Anchises

Tijdens de val van Troje slaan de vlammen om Aeneas' oren. Zijn vader, Anchises, is hulpeloos. Met gevaar voor eigen leven neemt Aeneas zijn vader op de rug. Het heroïsche beeld van de vluchtende Aeneas heeft vele kunstenaars geïnspireerd. In de casus vinden we een hedendaags Aeneas-dilemma.

Volgens de klassieke deugdenethiek moet een zoon zich gedragen zoals een goede zoon betaamt. Als dat onduidelijk is, zouden wij ons kunnen wenden tot de prototypische vader-zoonrelaties in mythologie die de test van eeuwen heeft doorstaan. Aeneas is dapper, hoopvol en liefdadig. Had Aeneas zijn vader niet meegenomen, was hij afgunstig, lui en misschien een tikje ijdel. Het is daarom een deugdzame kwaliteit om het aanbod van de zoon te aanvaarden.

Anderzijds kunnen we redeneren volgens het utilitarisme. Aeneas heeft statistisch gezien dertig jaren meer voor de boeg dan Anchises. Als wij de gelukkige jaren optellen, komen wij erop uit dat Aeneas een hoop in de weegschaal legt. Uiteraard moet men hierbij wegen dat de dood van een vader extra lijden meebrengt voor een zoon. Daarnaast speelt het sociale netwerk van beiden een rol. Als uiteindelijk de zoon meer geluk zou ervaren dan de vader, is het de vaders plicht om het aanbod af te wijzen.